Δένδιας: Αλλάζουμε όλη τη φιλοσοφία της Αμυνας – μεταρρύθμιση χωρίς αντιδράσεις δεν υπάρχει

Το σκεπτικό των αλλαγών στις Ενοπλες Δυνάμεις εξηγεί με συνέντευξή του στην Καθημερινή (Βασίλης Νέδος) ο υπουργός Εθνικής Aμυνας Νίκος Δένδιας, εστιάζοντας στο θέμα των υπαξιωματικών που προκάλεσε και τις περισσότερες αντιδράσεις.

– Το νομοσχέδιο για τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή ψηφίσθηκε. Η συζήτηση που προηγήθηκε ήταν αρκετά έντονη. Πώς το σχολιάζετε;

– Μεταρρύθμιση χωρίς αντίδραση δεν νοείται. Ιδίως όταν αντιμετωπίζει στρεβλώσεις δεκαετιών. Οι αντιδράσεις προήλθαν αποκλειστικά από μερίδα υπαξιωματικών, που θεώρησαν ότι θίγονται κεκτημένα και ήταν αναμενόμενες. Πυροδοτήθηκαν, ωστόσο, όχι μόνον από εύλογες ανησυχίες, αλλά και από συστηματικές διαστρεβλώσεις του περιεχομένου των ρυθμίσεων. Απέναντι στην άνευ πολιτικού κόστους βολική αδράνεια επιλέγουμε τις τομές του μακρόπνοου σχεδιασμού που η εθνική ευθύνη επιβάλλει, ιδίως στους καιρούς που ζούμε.

Ο «Χάρτης Μετάβασης» είναι τμήμα της «Ατζέντας 2030», με την οποία αλλάζουν τα πάντα. Πρόκειται για μια ολιστική στρατηγική αναδιαμόρφωσης των Ενόπλων Δυνάμεων, που δεν περιορίζεται σε τεχνικές βελτιώσεις. Επαναπροσδιορίζει τη φιλοσοφία της άμυνας και της αποτροπής, ανάλογα με το ραγδαία μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον: νέα σύνθεση δυνάμεων, σύγχρονα οπλικά συστήματα, ολοκληρωμένος θόλος προστασίας –η «Ασπίδα του Αχιλλέα»– με σύγχρονο ενοποιημένο Command and Control, υπόγειες οχυρωματικές θέσεις, συστήματα drones και αντι-drones μέχρι επιπέδου μονάδας, νέα συστήματα επικοινωνιών, δορυφορικές δυνατότητες, πλήρης ενσωμάτωση της καινοτομίας σε όλα τα επίπεδα, δυνατότητες Cybersecurity, άλλη εκπαίδευση, άλλη εφεδρεία. Μια νέα αντίληψη που αφορά τη διασφάλιση των απαραίτητων προϋποθέσεων επιβίωσης του έθνους.

– Και όσον αφορά τους υπαξιωματικούς;

– Κεντρικό στοιχείο αυτής της μετάβασης είναι το ανθρώπινο δυναμικό, που είναι κύριος πολλαπλασιαστής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων. Τρέφω απόλυτο σεβασμό προς τους υπαξιωματικούς. Προκειμένου, ωστόσο, να επιτελούν αποτελεσματικά τα καθήκοντα που ο ρόλος τους επιβάλλει, αυτού της ραχοκοκαλιάς των μονάδων και της εκπαίδευσης, έπρεπε να αφήσουμε πίσω στρεβλές πρακτικές και αντιλήψεις δεκαετιών. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, η άνευ κριτηρίων και διαδικασιών ανέλιξη του συνόλου τους στον ανώτερο προβλεπόμενο βαθμό. Αποτέλεσμα διαχρονικών πολιτικών αποφάσεων με άρωμα λαϊκισμού, που οδήγησε σε μια ιεραρχική πυραμίδα με αναλογία υπαξιωματικών και αξιωματικών 1:1. Αναλογία χωρίς αντίστοιχο παράδειγμα σε όλους τους προηγμένους στρατούς, όπου είναι 1:3 και 1:4. Το δε 60% των αξιωματικών προέρχεται από τους υπαξιωματικούς (ΑΣΣΥ και ΕΜΘ). Και η αλήθεια παραμένει ότι οι υπαξιωματικοί γενόμενοι αξιωματικοί σε μεγάλο βαθμό χάνονται για το στράτευμα. Στα πλοία του Π.Ν. υπηρετεί μόνο το 8,8% των αξιωματικών εξ υπαξιωματικών. Το υπόλοιπο 92,2% είναι στη στεριά. Αντίστοιχα, στον Εβρο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου υπηρετεί μόνο το 13% εξ αυτών.

Το νομοσχέδιο που μόλις ψηφίστηκε ουδόλως υποβαθμίζει τους υπαξιωματικούς· αντιθέτως. Tους δίνει πραγματική υπόσταση και διακριτό ρόλο, όπως στους προηγμένους στρατούς του NATO, με ανωτατοποίηση των σχολών τους, με ένα νέο σύστημα υπηρεσιακής σταδιοδρομίας, με δυνατότητες μετάταξής τους στο σώμα των αξιωματικών, είτε μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων στις σχολές αξιωματικών είτε μετά 14 χρόνια υπηρεσίας βάσει αξιολόγησης. Επιπλέον, προβλέπει σημαντικές μισθολογικές αυξήσεις για όλους, ανεξαρτήτως βαθμού και εξέλιξης. Πρόκειται για αυξήσεις που στηρίζονται και σε εξοικονομήσεις του ίδιου του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, δημιουργώντας ένα πρότυπο υπεύθυνης δημοσιονομικής διαχείρισης.

– Κάνετε επίσης παρεμβάσεις στη θητεία και στην εφεδρεία, ωστόσο είναι ζητούμενο και η ποιότητα της εκπαίδευσης των στρατευσίμων. Θα γίνει κάτι γι’ αυτό ή θα γεμίσουν τα στρατόπεδα απλά με περισσότερο χακί, αντί του μπλε ή του λευκού;

– Η Ελλάδα ιστορικά βασίζεται στον στρατό των πολιτών. Αυτό προϋποθέτει, όμως, την παροχή εκ μέρους της μιας σοβαρής και σύγχρονης στρατιωτικής εκπαίδευσης. Η σημερινή εικόνα στρατιώτη που εκπαιδεύεται μόνο σε κάποια όπλα του Πεζικού, αντικαθίσταται από τη σύγχρονη προσέγγιση. Οι οπλίτες του σήμερα πρέπει να είναι εξοικειωμένοι με τα προηγμένα μέσα, όπως drones, αντι-drones, συστήματα επικοινωνιών και αναλύσεις δεδομένων, ώστε να μπορούν να επιβιώνουν και να λειτουργούν αποτελεσματικά σε ένα σύγχρονο πεδίο μάχης. Παράλληλα, αυξάνονται ο χρόνος βασικής εκπαίδευσης και η οικονομική αποζημίωση, ενώ ενσωματώνονται τα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης στην εκπαιδευτική διαδικασία. Οι στρατευμένοι θα αποκτούν δεξιότητες χρήσιμες για την κοινωνία και την επαγγελματική πορεία τους. Η εφεδρεία αναδιαρθρώνεται, με σταθερή επιχειρησιακή εκπαίδευση και επικαιροποίηση δεξιοτήτων, με στόχο μια δύναμη 150.000 ενεργών εφέδρων, ικανή να στηρίζει ουσιαστικά το εθνικό δόγμα αποτροπής.

kosmoslarissa.gr (από τη συνέντευξη του υπουργού Άμυνας στην Καθημερινή και τον Βασίλη Νέδο)